close
podpiska

Мүлүгүр дьон
Хараҥа хос

Мүлүгүр дьон

Киһини көстүбэт күүстэр илдьэ бараллара эбэтэр илдьэ барыахтарын иннинэ өлүөхсүт чугас дьонугар биллэн ааһаллара, чахчы, баар суол быһыылаах. Ол туһунан уонча сыллааҕыта сүһүөхтэрим ыалдьан Аллараа Бэстээххэ баар “Абалаах” сонотуоруйугар киирэ сылдьан, дьукаахпыттан истэн турабын. Дьукааҕым “соторутааҕыта буолбут дьыала” диэн маннык кэпсээбитэ. 1999 с. эбитэ дуу, 2000 сыллаахха эбитэ дуу, саас үһүө буолан мин “тиэнтэбэйбинэн” Түөйэҕэ (үрэх) хоно-өрүү таҕыстыбыт. Түөйэ, төһө даҕаны Тааттаттан кыра үрэх буоллар, сааһын табыллыбыт сылыгар куһу баҕас хото аһарар, уута лаппа кэҥиир. Онон ол дьыл кус ааһан, биэс күҥҥэ манаан-кэрийэн, биирдии бэйэбит уон иккилии кустаах уонна биир хаастаах төннөн киирбиппит. Дьэ, ол киирэн иһэн дьиктигэ түбэстибит.

Төннүөхтээх күммүт сарсыардатыгар хаас түһүөх айылаах, чугастааҕы аҕыйах алаастарын өҥөйтөлөөн баран, туох да суоҕун иһин, суолбутун көннөрөн, улахан аартыкка тахсан иһэн, Сиидэр имнэммитигэр өйдөөн көрбүтүм, арай 400-500-чэ миэтэрэлээх сиргэ үс киһи хааман иһэр. Тыраассаҕа тахсаллара субу кэлбит. Бастаан утаа хайдах эрэ “милииссийэлэр” диэн, куттана санаан (хайабыт да саатын докумуона суоҕа) массыынабытын бытаартыбыт эрээри, өйдөөн көрдөххө, эмиэ да пуормалара суоҕун иһин, тыара´алар, олохтоохтор буолуо диэн, иннибит диэки тохтообокко баран истибит.

Сатыы дьону өр гыныахпыт дуо, биир-икки мүнүүтэнэн 150-чэ эҥин миэтэрэҕэ тиийэ чугаһаан кэллибит. Дьэ, доҕоор, ол иһэн өйдөөн көрдүбүт ээ, дьоммут киһиттэн ураты быһыылаахтарын-таһаалаахтарын. Сампаан бытыылкатын курдук мүп-мүлүгүрдэр. Моонньоҕон кус моонньун курдук күөкэгэр моойдоохтор. Хараҥа бороҥ плащ курдук таҥастаахтар. Аны туран, атахтара суох! Салгыҥҥа уйдаран иһэргэ дылылар. Көрбүппүтүттэн соһуйан, туормаспытын үктээн хачыгыраттыбыт. Үрэх сүнньүттэн көнө сиргэ тахсан балачча түргэнник испит массыына эмискэ тохтообутуттан иҥнэл-таҥнал түстүбүт, малбыт-салбыт күөрэ-лаҥкы барда. Ол мучумааннана сырыттахпытына, били дьоммут сирдээн тимирбиттэрэ биллибэккэ сүтэн хааллылар. Үһүөн. Дьэ, дьикти диэтэҕиҥ.

Ол айыылар дуу, абааһылар дуу барбыт суолларыттан атын эргийэ барар суол суох. Онон массыынабыт иһин сөхсүнэн, “буолар буоллун” диэн баран, били “дьон” ааспыт суолларынан улахан аартыкка тахсан, Ытык Күөлбүтүгэр түһэ турдубут.

Боробулу ааһан эрэ баран айах атан кэпсэттибит. “Чахчы, айыы дьоно буолбатахтар” дэстибит.

Ити күн дьиэбитигэр этэҥҥэ тиийбиппит. Ол эрээри сарсыныгар истибиппит, түүн Хаандыгалаан дуу, Өймөкөөннөөн дуу испит массыына эргийбит этэ. Үс киһи улаханнык эмсэҕэлээбит сурахтааҕа. “Баҕар, биһиги ол түбэлтэ буоларын биттэнэн “мүлүгүр дьону” көрбүппүт буолуо дуо?” диэн, кэлин кыттыгастар кэпсэтэбит…

«Сахалыы кэпсээннэр». 

#бүгүн: 1
4
0

Сайт матырыйаалларын ааптар көҥүлэ суох ылар бобуллар.
  1. 1 санаа

    Алик

    itinnik baar. kerbytym

    16.03.2017

Мин санаам:

три × два =